Pismiri Kültüründe Yas ve Ritüeller

Bir Pismiri için yas, yalnızca kayıp değildir.
Yas; susmayı bilmek, zamanı yavaşlatmak ve acıyı paylaşarak taşımaktır.

Bu kültürde ölüm yüksek sesle değil, vakur bir sessizlikle karşılanır.

Ölüm Haberi ve İlk Anlar

Ölüm haberi alındığında evde bir duruş değişir.
Telaş yoktur ama ciddiyet vardır.

• Sesler kısılır

• Gülüşler geri çekilir

• Günlük işler ikinci plana alınır

Bu, acının inkârı değil; ona saygıdır.

Taziye ve Toplumsal Dayanışma

Pismiri kültüründe yas, tek başına tutulmaz.
Aile yalnız bırakılmaz.

Taziye süresince:

• Komşular ve akrabalar eve gelir

• Yemek çoğu zaman dışarıdan getirilir

• Ev sahibinin yükü hafifletilir

Kimse “ne yapabilirim?” diye sormaz.
Herkes ne yapacağını bilir.

Sessizlik ve Ölçü

Yas sürecinde:

• Yüksek sesle eğlence yapılmaz

• Düğün, eğlence gibi işler ertelenir

• Giyim kuşamda sadelik tercih edilir

Bu kurallar yazılı değildir ama herkesçe bilinir.
Çünkü yas, toplumsal bir ahlaktır.

Ritüellerin Anlamı

Pismiri yas ritüelleri gösterişten uzaktır.
Ama her biri anlam taşır.

• Okunan dualar

• Yapılan ikramlar

• Söylenen kısa ama yerinde sözler

Amaç acıyı büyütmek değil, taşınabilir hâle getirmektir.

Büyüklerin Rolü

Bu süreçte büyükler ön plandadır.
Ne zaman konuşulacağını, ne zaman susulacağını onlar belirler.

Gençler:

• Gözlemler

• Öğrenir

• Aynı davranışı ileride sürdürür

Yas, böylece nesilden nesile aktarılır.

Zamanla Değişen Ama Kaybolmayan

Modern hayat birçok şeyi hızlandırdı.
Ama Pismiri kültüründe yas hâlâ zaman ister.

Bazı ritüeller sadeleşmiş olabilir;
ancak öz hâlâ aynıdır:
Acıyı paylaşmak ve saygıyla hatırlamak.

Son Söz

Pismiri kültüründe yas;
acıdan kaçmak değil, onu onurla taşımaktır.

Sessizdir, derindir ve öğreticidir.
İnsana, insan olmanın ağırlığını hatırlatır.